Chcesz zorganizować święto wsi, dofinansować wyposażenie szkoły albo ustawić wiaty na przystankach? Widzisz potrzeby Twojej miejscowości i chcesz coś z tym zrobić. Słowem, chcesz uatrakcyjnić życie Twoje wsi. Niestety, nie masz na to pieniędzy. Skorzystaj z możliwości, jakie daje fundusz sołecki!

CO TO JEST FUNDUSZ SOŁECKI?

Fundusz sołecki to kwota określona w budżecie gminy zagwarantowana dla poszczególnych sołectw na przedsięwzięcia mające na celu poprawę warunków życia mieszkańców. Jej wysokość zależy od zamożności gminy. Ustawa o funduszu sołeckim zawiera wzór, dzięki któremu można wyliczyć kwotę dla poszczególnych sołectw. Jej wysokość zazwyczaj waha się od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.

Pieniądze z funduszu sołeckiego mogą pomóc w realizacji wielu pomysłów zgłaszanych przez mieszkańców. Dzięki temu można zbudować nowy lub odnowić istniejący plac zabaw, zakupić sprzęt specjalistyczny dla OSP, materiały edukacyjne do lokalnej świetlicy. Z funduszu sołeckiego można również naprawić uliczne oświetlenie, dołożyć do remontu gminnej drogi, przebiegającej przez waszą wieś lub zorganizować festyn z okazji święta miejscowości.

Decyzję, na co przeznaczyć pieniądze z funduszu sołeckiego, mogą podjąć tylko i wyłącznie mieszkańcy sołectwa w drodze uchwały podjętej na zebraniu wiejskim – nikt nie może ich w tej czynności zastąpić. 

KROK 1: Sprawdź, czy w Twojej gminie funkcjonuje fundusz sołecki i w jakiej wysokości

Informacje o tym znajdziesz :
•    na stronie Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) twojej gminy. BIP powinien zawierać uchwałę rady gminy, a także protokół z jej posiedzenia; uchwałę dotyczącą funduszu sołeckiego znajdziesz w uchwałach rady gminy z pierwszego kwartału każdego roku,
•    na stronie internetowej Urzędu Gminy, zazwyczaj w dziale jednostek pomocniczych gminy,
•    informację o funduszu sołeckim uzyskasz również u radnego bądź sołtysa twojej wsi albo w Urzędzie Gminy.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wszystkie dokumenty związane z procesem wdrażania (uchwały i protokoły rady gminy), podejmowania decyzji (uchwały zebrań wiejskich, protokoły z zebrań, wnioski o fundusz sołecki i listy obecności z tych zebrań) oraz realizacji funduszu sołeckiego (rachunki i faktury potwierdzające wydatki) są jawne i dostępne dla wszystkich zainteresowanych.

UWAGA! Jeśli w twojej gminie nie funkcjonuje fundusz sołecki, to w tym roku nie możesz realizować tego zadania. W przyszłym roku możesz postarać się, aby rada gminy wydzieliła fundusz sołecki w twojej gminie – decyzje w tej sprawie będą podejmowane do 31 marca 2013.

KROK 2: Zorganizuj spotkanie mieszkańców – zbierz pomysły na wydatkowanie funduszu
 
Spotkanie służyć będzie zebraniu pomysłów na wykorzystanie funduszu sołeckiego. Warto zapisać wszystkie pomysły i zwrócić się z prośbą do ich autorów o przygotowanie kosztorysów. Kosztorysy zostaną przedstawione na zebraniu wiejskim, na którym mieszkańcy podejmą wiążące decyzje. Najlepiej, aby takie spotkanie odbyło się kilka tygodni przed właściwym zebraniem wiejskim.

Przygotuj informację nt. funduszu sołeckiego (przede wszystkim kwotę, o jakiej decydować będą mieszkańcy). Możesz wcześniej zwrócić się do władz gminy z prośbą, aby do informacji o wysokości funduszu sołeckiego załączone zostały wyjaśnienia, jak owa suma została wyliczona – dzięki temu mieszkańcy będą wiedzieć, że fundusz sołecki zależy m.in. od liczby mieszkańców w sołectwie i od dochodów gminy.

Porozmawiaj z sołtysem, w jaki sposób dotrzeć z informacjami o funduszu sołeckim do wszystkich mieszkańców twojej miejscowości. Być może w sołectwie funkcjonuje już dobry sposób informowania (np. sołtys oprócz naklejania zwyczajowych ogłoszeń wysyła także sms’y). Warto zastanowić się, jak dotrzeć do tych mieszkańców, którzy na co dzień nie biorą aktywnego udziału w życiu wsi (np. dlatego, że mieszkają na uboczu miejscowości, bądź ze względu na wiek rzadziej uczestniczą we wspólnych wydarzeniach).

Osoby, które zgłoszą pierwsze propozycje, mogą przygotować kosztorysy ich realizacji na zebranie wiejskie, na którym będą podejmowane decyzje, tak, żeby na zebraniu wiejskim za kilka tygodni można było przedstawić konkretne propozycje do dyskusji. W przypadku wątpliwości będzie czas na ewentualne zasięgnięcie porady – czy można z funduszu sołeckiego zrealizować dany pomysł.
 
KROK 3: Poinformuj mieszkańców o zebranych pomysłach i terminie decydującego zebrania

Po pierwszym spotkaniu ważne jest, aby wszyscy mieszkańcy sołectwa zostali poinformowani o zebranych pomysłach i o osobach odpowiedzialnych za przygotowanie kosztorysów przedsięwzięć, a także o terminie zebrania wiejskiego, na którym zapadną wiążące decyzje.

Jakie kwestie powinno zawierać zawiadomienie o spotkaniu określa statut sołectwa. Są to zazwyczaj miejsce i termin obrad zebrania wiejskiego oraz termin, w jakim zawiadomienie powinno dotrzeć do publicznej wiadomości. Nie ma jednak przeszkód do podawania większej liczby informacji istotnych dla mieszkańców.

Dużym wyzwaniem jest dotarcie z informacją do mieszkańców. Zwyczajowo informuje się przez wywieszenie ogłoszeń i przez tzw. kurendę – pisemną informację podawaną od domu do domu. Warto jednak zastanowić się nad osobistym odwiedzeniem każdego domu przez sołtyskę / sołtysa czy radę sołecką – wtedy każdy mieszkaniec poczuje się zaproszony. Można też do tego działania zaangażować młodzież. Ogłoszenia można powiesić w miejscach, w których przebywają mieszkańcy – na przystanku autobusowym, w sklepie, przy kościele. Warto spotkać się z aktywnymi w twojej miejscowości mieszkańcami, radą sołecką i wspólnie zastanowić jak usprawnić proces informowania współmieszkańców o ważnych wydarzeniach – nie tylko związanych z funduszem sołeckim
Więcej o tym jak zorganizować spotkanie mieszkańców na temat funduszu sołeckiego, znajdziesz w publikacji Pyrzyckiej Akademii Zmiany.
 
KROK 4: Zebranie wiejskie

Zebranie wiejskie, na którym mieszkańcy podejmują decyzje o tym, co chcą sfinansować z funduszu sołeckiego, musi odbyć się przed końcem września, ponieważ jedynie do 30 września sołtysi mają czas na przekazanie uchwalonych wniosków o fundusz sołecki do urzędów gmin.
Dobre zebranie wiejskie daje wszystkim mieszkańcom realną możliwość udziału w podejmowaniu decyzji – a to wymaga możliwie szerokiego i licznego ich uczestnictwa, zabierania przez nich głosu i zakończenia spotkania konkretnymi rezultatami.

Organizację zebrania wiejskiego określa statut sołectwa. Należy podkreślić, iż podczas zebrania propozycje mogą zgłaszać wszyscy mieszkańcy sołectwa. Informacje o tym, kiedy i w jaki sposób poinformować mieszkańców o zebraniu, kto powinien je prowadzić, wreszcie: ile osób powinno być obecnych, aby w pierwszym bądź drugim terminie zebranie było ważne, znajdują się w statucie sołectwa. Jeśli chcesz wspierać mieszkańców, warto wcześniej zapoznać się z tym dokumentem – z pewnością dostępny jest na stronach internetowych Urzędu Gminy. Ważne - raz podjętej decyzji nie można już zmienić. Nie są władni zmienić jej ani mieszkańcy, ani sołtys, ani urzędnicy gminni bądź radni. Decyzja jest dla wszystkich wiążąca.

Efektem zebrania wiejskiego powinna być uchwała zebrania wiejskiego, którą podejmują mieszkańcy sołectwa w sprawie wniosku o fundusz sołecki. Wniosek stanowi osobny dokument. Wniosek musi zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze danego sołectwa (w ramach kwoty o jakiej do 31 lipca poinformował wójt) wraz z oszacowaniem kosztów i uzasadnieniem. Z zebrania wiejskiego należy również sporządzić protokół. Uchwała zebrania wiejskiego wraz z wnioskiem o fundusz sołecki, listą obecności oraz protokółem przekazywane są przez sołtysa do wójta.

Wątpliwości odnośnie przedsięwzięć ujętych we wniosku warto wcześniej skonsultować się z urzędnikami, jak i zasięgnąć opinii np. w Regionalnej Izbie Obrachunkowej lub skorzystać z poradnictwa oferowanego w tym projekcie (tel. 22 8447355, Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. , http://www.funduszesoleckie.pl).

Po zebraniu dobrze jest publicznie poinformować wszystkich mieszkańców o tym, co się na nim działo. Być może warto nagrać przebieg zebrania i udostępnić wszystkim zainteresowanym. Informacja o tym, co się wydarzyło może zachęcić nieobecnych do zaangażowania w przyszłości. Natomiast dla osób, które były obecne na zebraniu, przedstawienie informacji podsumowującej, stanowić będzie sygnał, że warto przychodzić, ponieważ organizatorzy biorą odpowiedzialność za swoje słowa.

KROK 5: Przekazanie wniosku o fundusz sołecki
 
Do 30 września sołtys przekazuje wójtowi uchwalony na zebraniu wiejskim wniosek o fundusz sołecki. Do obowiązków wójta należy sprawdzenie wniosku pod względem formalnym. Kryteria poprawności wniosku określone są w ustawie o funduszu sołeckim.

Jeśli wniosek spełnia kryteria formalne, przedsięwzięcia w nim ujęte wpisywane są do uchwały budżetowej. Jako załącznik do niej może powstać plan wydatków z funduszu sołeckiego. Wójt nie ma ustawowego obowiązku poinformowania o wnioskach, które nie mają błędów. Informują wyłącznie o wnioskach, które są niepoprawne.
 
Wykonanie przedsięwzięć z funduszu sołeckiego następuje w kolejnym roku kalendarzowym.

Więcej informacji na stronie: www.maszglos.pl